Gàu và nấm da đầu đều có thể gây bong vảy, ngứa và khiến da đầu khó chịu. Vì có những biểu hiện khá giống nhau, nhiều người dễ nhầm lẫn hai tình trạng này và lựa chọn sản phẩm chăm sóc chưa phù hợp.

Vậy gàu khác nấm da đầu như thế nào? Làm sao nhận biết khi nào chỉ là gàu thông thường và khi nào nên đi khám da liễu?

Hãy cùng TIMICOSMETICS tìm hiểu qua những dấu hiệu dưới đây.

Gàu và nấm da đầu có giống nhau không?

Không.

Gàu thường biểu hiện bằng những mảnh da nhỏ màu trắng hoặc hơi vàng bong ra trên da đầu, có thể đi kèm ngứa. Gàu có thể liên quan đến nhiều yếu tố như da đầu nhiều dầu, thói quen chăm sóc tóc hoặc các tình trạng da như viêm da tiết bã.

Trong khi đó, nấm da đầu (tinea capitis) là một dạng nhiễm nấm do dermatophytes gây ra. Tình trạng này có thể gây vùng da đầu có vảy, viêm và đặc biệt có thể xuất hiện rụng tóc thành từng vùng. Nấm da đầu cũng có khả năng lây truyền qua tiếp xúc với người hoặc động vật nhiễm bệnh và qua một số đồ dùng bị nhiễm nấm.

Lưu ý: Chỉ nhìn thấy vảy trắng hoặc cảm giác ngứa chưa đủ để tự xác định đó là gàu hay nấm da đầu. Nhiều bệnh lý da đầu có biểu hiện tương tự nhau.

1. Phân biệt gàu và nấm da đầu qua vảy bong

Gàu

Gàu thường tạo ra những mảnh vảy nhỏ màu trắng hoặc hơi vàng, có thể rơi xuống tóc hoặc vai áo.

Vảy thường bong tương đối dễ dàng và không nhất thiết đi kèm vùng da tổn thương rõ rệt.

Ở một số trường hợp liên quan đến viêm da tiết bã, vảy có thể có màu trắng hoặc vàng và bám trên vùng da đầu dầu.

Nấm da đầu

Nấm da đầu có thể gây vùng da có vảy, khô hoặc viêm, đôi khi xuất hiện các mảng tổn thương tương đối rõ.

Tùy trường hợp, vùng da bị ảnh hưởng có thể kèm đỏ, sưng, đau hoặc hình thành tổn thương viêm.

Điểm cần nhớ: Vảy da đầu đơn thuần không đủ để kết luận nhiễm nấm.


Hình ảnh da đầu bị gàu 

2. Ngứa da đầu: Gàu và nấm khác nhau thế nào?

Ngứa là triệu chứng có thể xuất hiện ở cả gàu và nấm da đầu, vì vậy đây không phải dấu hiệu duy nhất để phân biệt.

Với gàu, cảm giác ngứa thường đi cùng tình trạng bong vảy và có thể tăng lên khi da đầu khô, nhiều dầu hoặc bị kích ứng.

Với nấm da đầu, ngứa có thể xuất hiện cùng vùng da có vảy, viêm hoặc tổn thương khu trú. Một số trường hợp còn có biểu hiện rụng tóc tại vùng bị ảnh hưởng.

Do đó, nếu da đầu ngứa kéo dài, đỏ, sưng hoặc xuất hiện vùng tổn thương rõ, bạn không nên chỉ xem đó là gàu thông thường.

3. Da đầu nhiều dầu có phải là nấm da đầu?

Không nhất thiết.

Da đầu nhiều dầu có thể đi cùng gàu hoặc viêm da tiết bã. Viêm da tiết bã thường ảnh hưởng đến những vùng có nhiều tuyến bã nhờn và có thể gây các mảng da bong vảy trắng hoặc vàng, kèm kích ứng.

Một số trường hợp gàu cũng liên quan đến Malassezia, một loại nấm men vốn tồn tại tự nhiên trên da. Vì vậy, việc nói "có nấm men trên da đầu" không đồng nghĩa với việc bạn đang mắc nấm da đầu do dermatophyte.

Đây là một trong những lý do khiến khái niệm gàu – viêm da tiết bã – nấm da đầu thường bị nhầm lẫn.

4. Rụng tóc: Dấu hiệu cần đặc biệt chú ý

Đây là một trong những điểm đáng lưu ý khi phân biệt các vấn đề da đầu.

Gàu thông thường chủ yếu gây bong vảy và ngứa, không phải nguyên nhân điển hình gây rụng tóc thành từng mảng.

Trong khi đó, nấm da đầu có thể gây rụng tóc thành từng vùng, cùng với tình trạng da đầu có vảy hoặc viêm.

Nếu bạn nhận thấy:

• Tóc rụng thành từng mảng.
• Xuất hiện vùng tóc thưa bất thường.
• Da đầu tại vùng rụng tóc có vảy.
• Có vùng da đỏ, sưng hoặc đau.
• Tình trạng ngày càng lan rộng.

thì nên được bác sĩ hoặc chuyên gia y tế đánh giá, thay vì chỉ đổi dầu gội trị gàu.

5. Gàu có lây không? Nấm da đầu có lây không?

Đây là một khác biệt quan trọng.

Gàu

Gàu thông thường không được xem là bệnh nhiễm nấm da đầu có khả năng lây từ người này sang người khác. Việc bạn nhìn thấy vảy gàu không có nghĩa là bạn đã "lây gàu" cho người khác.

Nấm da đầu

Nấm da đầu do dermatophytes có khả năng lây nhiễm.

Nấm có thể lây qua tiếp xúc trực tiếp với người hoặc động vật nhiễm bệnh, cũng như qua một số vật dụng bị nhiễm nấm như khăn, chăn ga hoặc các đồ dùng cá nhân dùng chung.

Vì vậy, nếu nghi ngờ nấm da đầu, không nên dùng chung lược, mũ, khăn hoặc các vật dụng tiếp xúc trực tiếp với tóc và da đầu.

6. Nguyên nhân của gàu và nấm da đầu

Gàu

Gàu có thể liên quan đến nhiều yếu tố, trong đó có:

• Da đầu nhiều dầu.
• Da đầu khô hoặc kích ứng.
• Thói quen chăm sóc tóc.
• Một số tình trạng da như viêm da tiết bã.
• Sự tương tác với hệ vi sinh vật trên da, trong đó có nấm men Malassezia.

Đặc biệt, gàu không đơn giản là dấu hiệu của việc vệ sinh tóc kém.

Nấm da đầu

Nấm da đầu là nhiễm trùng do dermatophytes.

Các loại nấm này có thể lây truyền giữa người với người, từ động vật sang người hoặc thông qua các vật dụng và bề mặt bị nhiễm nấm.



Hình ảnh da đầu bị nhiễm nấm 

7. Nên làm gì khi bị gàu?

Nếu chỉ có gàu nhẹ, bong vảy và ngứa nhẹ, bạn có thể bắt đầu bằng việc điều chỉnh routine chăm sóc tóc và da đầu.

① Làm sạch da đầu đúng cách

Gội đầu đều đặn, làm sạch dầu thừa và sản phẩm tạo kiểu còn lưu lại trên da đầu.

Tần suất gội nên được điều chỉnh theo tình trạng da đầu và loại tóc thay vì áp dụng một công thức giống nhau cho tất cả mọi người.

② Có thể sử dụng dầu gội trị gàu

Một số hoạt chất thường được sử dụng trong dầu gội trị gàu gồm ketoconazole, selenium sulfide, salicylic acid, zinc pyrithione, sulfur hoặc coal tar.

Nên sử dụng đúng hướng dẫn trên sản phẩm và cho sản phẩm có đủ thời gian tiếp xúc với da đầu nếu hướng dẫn yêu cầu.

③ Hạn chế gãi mạnh

Gãi liên tục có thể làm da đầu bị tổn thương và khiến cảm giác khó chịu tăng lên.

④ Theo dõi phản ứng của da đầu

Nếu tình trạng không cải thiện, trở nên nghiêm trọng hơn hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường, nên tìm đến bác sĩ da liễu để xác định nguyên nhân.

8. Nếu nghi ngờ nấm da đầu thì sao?

Không nên tự xem nấm da đầu là gàu và chỉ xử lý bằng dầu gội thông thường.

Nấm da đầu có thể cần thuốc chống nấm phù hợp và việc xác định nguyên nhân chính xác rất quan trọng. CDC khuyến nghị xét nghiệm chẩn đoán khi cần trước khi kê điều trị chống nấm, bởi nấm da đầu có thể bị nhầm với những bệnh lý khác.

Đặc biệt, nếu xuất hiện rụng tóc thành từng mảng, vùng da đầu viêm, sưng, đau hoặc tổn thương lan rộng, bạn nên đi khám để được đánh giá.

Bảng phân biệt nhanh gàu và nấm da đầu

Khi nào nên đi khám da liễu?

Bạn nên cân nhắc đi khám nếu:

• Gàu kéo dài dù đã sử dụng dầu gội trị gàu phù hợp.
• Da đầu rất ngứa.
• Da đầu đỏ hoặc sưng.
• Có những vùng tổn thương rõ rệt.
• Xuất hiện rụng tóc thành từng mảng.
• Có đau, sưng hoặc tiết dịch.
• Tổn thương tiếp tục lan rộng.
• Nghi ngờ mình hoặc người thân bị nấm da đầu.

NHS cũng khuyến nghị tìm kiếm tư vấn y tế khi gàu kéo dài, trở nên nghiêm trọng, da đầu rất ngứa, đỏ hoặc sưng; trường hợp nghi ngờ nấm da đầu thường cần được đánh giá y tế.

Đừng nhầm gàu với nấm da đầu

Gàu và nấm da đầu có thể cùng gây ngứa và bong vảy, nhưng nguyên nhân và cách xử lý không giống nhau.

Nếu chỉ có những mảnh vảy nhỏ và ngứa nhẹ, việc xây dựng một routine chăm sóc da đầu phù hợp có thể giúp kiểm soát tình trạng gàu.

Ngược lại, nếu có rụng tóc thành từng mảng, tổn thương khu trú, viêm, sưng hoặc tình trạng ngày càng nặng, đừng chỉ thay đổi dầu gội liên tục. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp lựa chọn hướng xử lý phù hợp hơn.

Chăm sóc tóc đẹp bắt đầu từ một da đầu khỏe. Hãy quan sát những thay đổi của da đầu và lựa chọn sản phẩm phù hợp với tình trạng thực tế của mình.

Infographic: Phân biệt gàu và nấm da đầu

FAQ – Câu hỏi thường gặp

1. Gàu có phải là nấm da đầu không?

Không hoàn toàn. Gàu có thể liên quan đến nhiều yếu tố và thường được xem là biểu hiện bong vảy của da đầu. Một số trường hợp có liên quan đến viêm da tiết bã và nấm men Malassezia. Trong khi đó, nấm da đầu (tinea capitis) là nhiễm nấm do dermatophytes.

2. Nấm da đầu có gây rụng tóc không?

Có thể. Nấm da đầu có thể gây rụng tóc thành từng vùng, đặc biệt khi vùng da đầu nhiễm nấm bị viêm và tổn thương.

3. Gàu có lây sang người khác không?

Gàu thông thường không phải là nhiễm nấm da đầu có tính lây truyền như tinea capitis. Tuy nhiên, nấm da đầu có thể lây qua người, động vật hoặc đồ dùng bị nhiễm nấm.

4. Có thể dùng dầu gội trị gàu để điều trị nấm da đầu không?

Không nên tự mặc định rằng dầu gội trị gàu có thể điều trị mọi trường hợp nấm da đầu. Nếu nghi ngờ tinea capitis, nên được nhân viên y tế đánh giá để xác định chẩn đoán và hướng điều trị phù hợp.

5. Khi nào gàu cần được bác sĩ kiểm tra?

Nếu gàu kéo dài, rất ngứa, da đầu đỏ hoặc sưng, xuất hiện tổn thương bất thường hoặc không cải thiện sau thời gian chăm sóc phù hợp, bạn nên đi khám.

Khám phá bộ sản phẩm chăm sóc tóc và da đầu SEMAS từ TIMICOSMETICS

Bạn đang tìm kiếm giải pháp chăm sóc tóc và da đầu giúp kiểm soát tình trạng gàu, ngứa và khó chịu trên da đầu? Bộ sản phẩm chăm sóc tóc và da đầu SEMAS từ TIMICOSMETICS sở hữu công thức kết hợp các chiết xuất thiên nhiên như bạc hà, lá ổi, nghệ, trà xanh cùng nhiều thành phần khác, hỗ trợ làm sạch và chăm sóc da đầu.

Được phát triển dành cho nhu cầu chăm sóc tóc và da đầu, bộ sản phẩm SEMAS hỗ trợ duy trì da đầu sạch thoáng, dễ chịu, đồng thời góp phần chăm sóc tóc và da đầu sau những vấn đề liên quan đến gàu. Kết hợp cùng thói quen chăm sóc phù hợp, SEMAS giúp bạn hướng đến mái tóc trông khỏe đẹp hơn và da đầu thông thoáng, dễ chịu.

Hãy dành cho da đầu sự chăm sóc xứng đáng với SEMAS!

👉 Mua bộ sản phẩm chăm sóc tóc và da đầu SEMAS – TIMICOSMETICS

Lưu ý: Sản phẩm mỹ phẩm hỗ trợ chăm sóc tóc và da đầu hằng ngày, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y tế đối với các bệnh nhiễm nấm da đầu hay tình trạng viêm da.